شرکتهای تجاری یا بازرگانی، شرکتهایی هستند که بین دو یا چند نفر و به منظور تحصیل سود و با رعایت مقررات مربوطه تشکیل و به ثبت میرسند. این شرکتها را میتوان بر اساس فاکتورهای گوناگون در چند دستهبندی قرارداد. در ابتدا این شرکتها بر اساس میزان مسئولیت شرکا تقسیمبندی میشوند و سپس براساس ماده ۲۰ قانون تجارت به ۷ طریق تقسیم میشوند که پرداختن به آنها به صورت دقیق بسیار طولانی و به جدای بحث اصلی مقاله است.
در ادامه این مطلب به فعالیتها و معاملاتی که این واحدها و شرکتهای بازرگانی انجام میدهند خواهیم پرداخت. بر اساس ماده ۲ قانون تجارت، معاملات بازرگانی در قالب دستهبندیهای زیر قرار میگیرند:
خرید یا تحصیل هر نوع مال منقول بهقصد فروش یا اجاره
حملونقل از راه خشکی، آب یا هوا
عملیات دلالی یا حقالعملکاری از قبیل تسهیل معاملات ملکی و …
تأسیس هرگونه کارخانه
عملیات حراجی
عملیات صرافی بانکی
برپایی نمایشگاههای عمومی
معاملات برواتی بین تاجر یا غیر تاجر
عملیات بیمه دریایی و غیر دریایی
کشتیسازی، معامله کشتی و کشتیرانی داخلی یا خارجی
این معاملات بر اساس طرفین معامله میتواند در ۴ دسته قرار بگیرد:
معاملات بین تجار، کسبه، صرافان و بانکها
کلیه معاملات در جهت رفع نیاز تجاری تجار
معاملاتی که خدمه تاجر در جهت امور تجاری تاجر انجام میدهند
معاملات در شرکتهای تجاری
در آخر شاید از دید خیلی از افراد دو مفهوم تجارت و بازرگانی مشابه در نظر گرفته شوند؛ اما این مفاهیم تفاوتهای مهمی با یکدیگر دارند.
تجارت (Trade) در پایینترین یا خردترین سطح اقتصاد قرار دارد و تمرکز آن تنها بر روی معامله است و طرفین تعهدی در خصوص زمینههای شکلگیری معاملهای مطمئن و سودآور ندارن در حالیکه بازرگانی (Commerce) مفهوم گستردهتری نسبت به تجارت داشته و علاوه بر دادوستد، حوزههای دیگری همچون بیمه، حملونقل، بازاریابی، مذاکرات و مکاتبات بازرگانی و … را شامل می شود.